Cataract

Oogcentrum Dr. E. Mertens Antwerpen

Wanneer Uw dokter spreekt van cataract, dan is er geen reden tot paniek.

Boven een zekere leeftijd ontstaat er bij de meerderheid van de mensen een zekere graad van cataract. De laatste jaren is echter veel vooruitgang geboekt in de behandeling en de oogarts kan meestal reeds een oplossing aanbieden van zodra U klachten krijgt. In tegenstelling met wat U misschien heeft gehoord is cataract of staar, GEEN vliesje of velletje voor het oog. Cataract is een vertroebeling van de eigen ooglens. Het zicht wordt wazig alsof de bril niet meer aangepast is, of alsof de bril steeds vuil is. Dit is vaak alleen voor het zicht van ver, maar wanneer men lang genoeg wacht wordt het zicht voor alle afstanden wazig.

Cataract kan ontwikkelen in maanden tot jaren. In een vroeg stadium kan het lang stabiel blijven, wanneer het begint te veranderen gaat het zicht stilaan achteruit. Wanneer de bril na de leeftijd van 60 jaar terug geleidelijk begint te veranderen en men bijvoorbeeld terug kan lezen zonder bril, is dit vaak door cataract. Wazig zicht vooral bij fel tegenlicht en dubbelzien met één oog zijn ook typische tekens van (een al vrij uitgesproken) cataract.

Alhoewel cataract kan veroorzaakt worden door vele aandoeningen, is het meestal een leeftijdsverschijnsel. In dat geval treft het vaak beide ogen. Oogtrauma, diabetes en sommige geneesmiddelen ( indien ze zeer lang worden ingenomen) kunnen bijdragen tot haar evolutie. Cataract komt ook voor bij kinderen en pasgeborenen, maar slechts zeer zeldzaam.

DE OOGLENS
Het menselijk oog is zoals een camera. Eén van de essentiŽle onderdelen is de eigen ooglens. Deze is helder, kleurloos en doorschijnend en bevindt zich achter de pupil. Ze heeft dezelfde vorm als een sterk vergrootglas. Haar functie is, wat we zien, helder te projecteren op het netvlies. Het netvlies functioneert als de film van een fototoestel. Het vangt het beeld op en stuurt via de oogzenuw een signaal naar de hersenen die ervoor zorgen dat we zien. Wanneer de ooglens troebel wordt, dan kan alleen een troebel beeld doorgegeven worden via het netvlies aan de hersenen. Een bril kan de waas niet wegnemen.

BEHANDELING VAN CATARACT
Tot nu toe heeft men met oogdruppels of geneesmiddelen nooit een grote verbetering kunnen bereiken van het wazig zicht. Ook volledig stabiliseren van de evolutie is met deze middelen helaas niet mogelijk. Een verandering van bril neemt natuurlijk de oorzaak niet weg, maar soms kan men tijdelijk weer wat beter lezen van ver. In mijn ervaring echter nemen nieuwe glazen de waas veroorzaakt door de cataract niet weg. De meeste mensen zijn bijgevolg niet gelukkig met zo’n nieuwe bril en zoeken reeds na enkele maanden een andere oplossing. Bijgevolg vind ik het beter de enige echte oplossig dadelijk te bespreken. Deze oplossing is de cataract- operatie. Een cataractoperatie is zelden dringend. Er bestaan zeldzame situaties waarbij een operatie wel dringend is, bijvoorbeeld wanneer een vergevorderd cataract een ernstige ontsteking of glaucoom veroorzaakt. Meestal bepaalt de patiŽnt echter zelf ( in overleg met de oogarts ) welk het beste tijdstip is om zich te laten opereren. Wanneer de patiŽnt in zijn dagelijks leven ( krant lezen, TV kijken, auto rijden ) gestoord wordt, zal een operatie worden aangeraden. Men dient hiervoor niet meer zoals vroeger te wachten tot de cataract ďrijpĒ is.

DE CATARACTOPERATIE
Zoals vele patiŽnten reageerde U misschien terughoudend, wanneer de dokter U meedeelde dat U cataract heeft. De laatste jaren is er echter veel vooruitgang geboekt in de techniek van opereren. Met de meest moderne techniek is de operatie nog veiliger en in een nog groter percentage efficiŽnt. Bijgevolg is de cataractoperatie tegenwoordig een ingreep die zeer frequent wordt uitgevoerd. Wereldwijd meer dan een miljoen cataractoperaties per jaar. De ingreep kan gebeuren onder plaatselijke en algemene verdoving. De tendens is naar plaatselijke verdoving en patiŽnten zijn dankzij de huidige techniek slechts 2 tot 3 uur in het ziekenhuis. Het zicht aan het aangetaste oog kan bijna ogenblikkelijk verbeteren, maar belangrijk is te weten dat iedereen herstelt aan een verschillend tempo. Als er voor een algemene anesthesie wordt gekozen, dan is een opname in het ziekenhuis soms noodzakelijk voor minstens een dag. De algemene tendens is echter naar lokale anesthesie, en zelfs naar druppel verdoving. Hierbij wordt het oog enkel verdoofd met druppels en komen er GEEN spuiten meer aan te pas. Er zijn verschillende manieren om de cataract te verwijderen. Meestal duurt de operatie zelf minder dan een half uur. Tot 15 jaar geleden werd meestal de cataract verwijderd samen met het kapsel. Sindsdien is de klassieke methode ontwikkeld, waarbij de cataract wordt verwijderd terwijl het achterste deel van het kapsel ( het zakje waar de eigen ooglens in zit ) intact achter wordt gelaten omdat dit veiliger is.
De meest moderne methode is faco. Hierbij brengt de chirurg door een kleine opening een hol buisje dat trilt aan zeer hoge snelheid in de cataract. Deze trilling breekt de cataract in kleine stukjes die door het buisje worden weggezogen. Ook hier laat de chirurg het achterste deel van het kapsel intact. Bijna steeds wordt tegenwoordig een implantlens geplaatst. De laatste evolutie is opereren volledig zonder draadjes, en dit kan dankzij een plooilens, die iets duurder is. De laatste nieuwe ontwikkeling is een plooibare implantlens waarbij het zicht van dichtbij, voor de middenafstand en voor veraf wordt gecorrigeerd. Deze lens is nog zeer duur en kan ook niet bij iedereen ingeplant worden. Dit wordt best eerst met uw oogarts besproken.

VOORBEREIDEND ONDERZOEK
Bij het eerste onderzoek wordt zo nauwkeurig mogelijk nagekeken of er behalve cataract nog andere oorzaken zijn voor slecht zicht. Alleen wanneer het verder oogonderzoek normaal is, kan een volledig herstel van het zicht verwacht worden na een operatie. Bij het tweede onderzoek wordt de ooglengte gemeten en met een computer de sterkte van de in te planten lens berekend. Zo kan vermeden worden dat de patiŽnt na de operatie een sterke bril zou moeten dragen. Dit onderzoek is volledig pijnloos en duurt niet lang.

Verder is het nuttig dat de dokter weet welke medicatie de patiŽnt op dat ogenblik neemt. Ook belangrijk is te voorzien dat iemand kan zorgen voor vervoer o.a. voor de controles nadien en voor het indruppelen van de oogdruppels nadien. Dit wordt best voorzien voor een periode van een maand.

Tot slot wordt steeds gevraagd of de patiŽnt of familie nog vragen heeft zoals :

Kan cataract terugkomen na de operatie ?
Neen, wanneer het zicht na een cataratoperatie terug vermindert is er meestal een eenvoudige verklaring die door de chirurg zonder operatie hersteld kan worden.

Is de implantlens goed voor altijd ?
Ja, ze moet nooit gereinigd worden. Het lichaam verdraagt het materiaal voor altijd en het lensje zelf blijft goed voor minstens 60 jaar.
Werken alle oogartsen op dezelfde wijze ?
Neen, er is veel verschil wat betreft gebruikte techniek, en resultaat van de ingreep (en ook qua uitleg en organisatie ) .

WAT ZIJN DE VOORDELEN VAN DE NIEUWE TECHNIEK ?
Zoals hoger vermeld is het wondje kleiner. Het kan dan ook zo worden gemaakt dat het zichzelf afsluit. Dit heeft het grote voordeel dat er geen gevaren zijn wanneer de patiŽnt hoest tijdens de ingreep ( verwittigen voor het hoesten is toch nuttig ). Bijgevolg kan men nu ook veilig onder plaatselijke verdoving opereren bij patiŽnten die hoesten of ademhalingsproblemen hebben zoals asthma ( helemaal in slaap doen is voor deze mensen soms levensgevaarlijk ) . Soms hebben mensen ook een nerveuze hoest tijdens de ingreep, ook dit is geen probleem. Vroeger moesten chirurgen veel vaker kalmerende medicatie geven om dit tegen te gaan. Ook na de operatie is de kans op problemen door hoesten, niezen,wrijven in het oog, een val op het oog, een galcrisis, bijna herleid tot nul. Bijgevolg mag heffen en bukken onmiddellijk worden hernomen, terwijl dit bij de klassieke methode wordt afgeraden.

Een groot voordeel is ook dat de aanpassing van een bril nadien veel gemakkelijker is en dat de kans dat de patiŽnt zonder bril goed ziet ( ofwel van ver ofwel van dichtbij ), duidelijk groter is. De reden is dat de ronde vorm van het oog beter wordt bewaard wanneer de wonde kleiner is. Het zicht herstelt ook duidelijk veel sneller dan bij de klassieke operatie. Vaak wordt het reeds heel wat beter in de eerste dagen na de operatie, terwijl bij de klassieke operatie men vaak zes tot acht weken moet wachten voor het zicht duidelijk verbetert. Tenslotte blijft de lens veel beter op de juiste plaats en is er veel minder kans op vervorming van de pupil na de operatie. Uiteraard moet, om dit te bekomen, vooraf nauwkeurig onderzocht worden of het netvlies en de oogzenuw er volledig normaal uitzien en goed functioneren. Een nauwkeurig onderzoek met de moderne technieken kan bijna steeds onaangename verrassingen na de operatie voorkomen. Wanneer er voorafbestaande schade bestaat door glaucoom, suikerziekte of netvliesveroudering, dan is het belangrijk op voorhand te bespreken met de oogchirurg wat de verwachtingen zijn.

ZIJN ER NADELEN AAN DE NIEUWE TECHNIEK ?
Uit het bovengaande blijkt dat de meeste ongemakken en nadelen van de klassieke cataractoperatie enorm verbeteren met de nieuwe techniek. Bij de chirurgen die de techniek goed beheersen en vaak opereren doen alle gekende verwikkelingen van een cataractoperatie zich minder vaak voor bij de nieuwe techniek. Het grootste nadeel is dat er een lang en mœilijk leerproces is. Met de klassieke methode opereert men enkel met de handen en de ogen door een microscoop, met de nieuwe techniek heeft men net zoals met autorijden de twee handen tegelijk nodig, terwijl men de motor bedient met de voeten en met de oren volgt wat de motor doet. Autorijden is niet mœilijk, maar een oog is een beetje zoals een gevaarlijke bergweg en men moet leren waar men veilig kan autorijden en waar niet. De hindernissen op voorhand herkennen, en weten te voorkomen of te omzeilen zonder brokken te maken is een leerproces dat minstens één à twee jaar duurt. Bij een chirurg die de nieuwe techniek goed beheerst geniet deze techniek de voorkeur bij 99 % van alle cataractoperaties.

Zoals bij elke operatie zijn alle voordelen alleen aanwezig wanneer ď alles naar wens verlooptĒ, hetgeen meestal zo kan zijn. Ook wanneer het oog op een onverwachte manier reageert bestaan er steeds oplossingen zodat het hoofddoel, namelijk een verbetering van het zicht, toch wordt bereikt. Een goed uitgevoerde operatie moet het zicht kunnen verbeteren bij minstens 99 % van de patiŽnten.

Zoals bij elke operatie is het belangrijk alleen mensen te opereren bij wie een geslaagde operatie het zicht KAN verbeteren. Wanneer mensen achteraf niet tevreden zijn dan is het vaak omdat het daar misliep. Uiteraard zijn een operatie volgens de gekende technieken en een goede verzorging achteraf ook belangrijke voorwaarden om een mooi resultaat te bekomen. Wanneer aan één van deze voorwaarden niet wordt voldaan is achteraf verbetering meestal mœilijk.

AMBULANTE INGREEP ( dag zelf naar huis )
Voorbereiding thuis :
1. Neem een bad en was uw haar
2. Ontbijt zoals gewoonlijk
3. Neem zoals gewoonlijk uw medicijnen in

Neem mee :
1.Kleed u zodat u het bovenlijf kan ontbloten op een onderlijfje na
2.Medicijnen die u moet innemen
3.Naam, adres en telefoonnummer van de persoon die u komt halen
4.Deze brochure, uw SIS-kaart en de map die u kreeg bij het vooronderzoek
Bij aankomst zal een verpleegster u voorbereiden voor de ingreep. Ze zorgt voor operatiekledij en dient de voorbereidende oogdruppels toe. Tijdens de ingreep mag u uw kunstgebit en hoorapparaat aanhouden zodat we met u kunnen praten. Na de ingreep keert u terug en mag u zich aankleden en naar huis gaan. Alles samen bent u ongeveer 2 à 3 uur in het ziekenhuis. Onmiddellijk na de ingreep mag u ook gewoon eten en drinken.
Plaatselijke verdoving wordt reeds vele jaren gebruikt voor cataractoperaties. Het heeft vele voordelen ten opzichte van algemene anesthesie. Hieronder vindt u een antwoord op enkele frequente vragen.

1. Ben ik wakker tijdens de ingreep ?
Ja, zo kan de chirurg vragen of u gemakkelijk ligt. Indien u erg gespannen bent kan men u via een baxter een geneesmiddel toedienen om u te helpen ontspannen.

2. Zal ik pijn voelen ?
Met de moderne technieken voelt u géén pijn meer na het toedienen van de verdoving. Wanneer u vindt dat u toch nog iets voelt is het best dit mede te delen zodat een bijkomend druppeltje dit gevoel kan wegnemen.

3. Zal ik iets zien ? Neen, tijdens de ingreep wordt het andere oog met een speciale doek afgedekt. Het te operenen oog ziet door het microscoop-licht alleen kleuren.

4. Zal ik kunnen ademen ?
Ja, neus en mond worden vrijgelaten. Wanneer men niet kan platliggen wordt voor de start van de ingreep een comfortabele positie gezocht. Indien er speciale voorafbestaande ademhalingsproblemen aanwezig zijn kan de anesthesist bijkomende maatregelen nemen.

Na de ingreep wordt een oogschelp aangelegd dat de volgende dag reeds verwijderd kan worden. Dan kan de patiŽnt al zien met het geopereerde oog. Tegen de verwachting in ervaart de patiŽnt weinig pijn na de ingreep. Soms is er een zwaar gevoel boven het oog de avond van de ingreep. Om dit tegen te gaan krijgt de patiŽnt voor het vertrek naar huis een gewone pijnstiller mee, bijvoorbeeld Dafalgan CodeÔne.
De dag na de ingreep is een onderzoek door de oogarts noodzakelijk. In het begin is voor buiten een gewone zonnebril vaak aan te raden voor zolang het oog gevoelig is aan zonlicht. ’s Nachts kan men best gedurende 1 week een oogschelp dragen om te beschermen tegen wrijven gedurende de slaap.

HET IS NORMAAL dat u tijdens de eerste weken wat last heeft van zonlicht, dat het oog wat rood is en jeukt, en dat U soms een licht schurend gevoel heeft.

HYGIňNE : Doe uw oogverzorging liefst met zuivere handen. Wanneer het oog toeplakt, gebruikt u best zuiver water en oorstokjes om het voorzichtig zuiver te maken.

DRUPPELS : Tracht de instructies te volgen. STOP NOOIT PLOTS UW OOGDRUPPELS NA DE INGREEP. Wacht niet tot het flesje leeg is alvorens de dokter te contacteren.

U MAG :
1. Uw haar wassen, maar tracht te vermijden dat zeep in het oog komt. Vermijdt ook best zwemmen gedurende enkele weken.
2. Hobbies doen, behalve sporten met intensief fysiek contact.
3. Lezen en T.V. kijken zoveel u wil.
4. Buitenkomen in kou en wind. Een zonnebril is nuttig tegen zonlicht.
5. Geleidelijk uw gewone taken hernemen. Werken gaat vaak terug na een kleine week, als het geen zware fysieke arbeid is. Met de auto rijden vergt soms een aanpassing, vooral wanneer vooraf een sterke bril werd gedragen om auto te rijden. Omwille van de verzekering is het aan te raden minstens een week te wachten met autorijden.
6. Bukken en gewone lasten tillen dankzij de nieuwe techniek ( faco ), vanaf het begin. Bij de klassieke techniek is dit de eerste 2 weken af te raden.

GELIEVE : onmiddellijk de oogarts te waarschuwen wanneer u een plotse pijn voelt aan het geopereerde oog of een plotse gezichtsvermindering opmerkt die minstens een half uur duurt.
Dr. E. MERTENS
Kapelstraat 8
2660 Hoboken
03/ 828.29.49

Oogdruppels, hoe gebruikt u ze ?
1. Het flesje schudden.
2. Breng het hoofd naar achter en kijk naar het plafond.
3. Trek het onderste ooglid voorzichtig naar beneden.
4. Het flesje steunen bovenaan op de neusring is een truuk die het druppelen veel eenvoudiger maakt.
5. Een druppel laten vallen binnen het onderste ooglid zonder met de tip van het flesje de huid te raken.

De houdbaarheid van oogdruppels is wettelijk vastgesteld op 1 maand voor alle druppels omwille van het besmettingsgevaar van de inhoud van het flesje, eens het geopend is.

 



Wilt u graag een rondleiding in het Oogcentrum, klik dan hier!
Voorstelling team
Biografie Dr. E. Mertens

Onderhoudskontrakten













Boomsesteenweg 223
2610 Wilrijk
Belgie

E-mail
info@zien.be

Tel.
+32 (0)3/828 29 49

Fax
+32 (0)3/820 88 91